Hỗ trợ trực tuyến

0989837029

Cải tiến doanh nghiệp, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập

 Nền kinh tế Việt nam đang trong quá trình hội nhập sâu vào khu vực và thế giới. Doanh nghiệp Việt, đứng trước những cơ hội và thách thức vô cùng lớn. Sân chơi chung đã mở, áp lực cạnh tranh ngảy một khốc liệt. Doanh nghiệp Việt, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, muốn tồn tại phát triển không còn con đường nào khác phải thường xuyên tự cải tiến, làm mới...

Từ thực tiễn tham gia vào đoàn chuyên gia của Samsung trong dự án "Tư vấn hỗ trợ nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam" tại Công ty cổ phần in và bao bì Godldsun, khu công nghiệp Quang Minh - Hà Nội, một số vấn đề được rút ra để bổ sung vào nội dung cần truyền tải tới doanh nghiệp trong chương trình khuyến công như sau:

1/ Tại sao phải cải tiến doanh nghiệp?

Câu chuyện từ dự án SEV – Bắc Ninh: Ngay từ khi triển khai dự án của công ty TNHH Samsung Electronics Việt Nam (SEV) tại Khu công nghiệp Yên Phong, SEV đã có khuyến cáo các doanh nghiệp Việt cần cải tiến nếu mong muốn trở thành nhà cung cấp (Vendor) cho doanh nghiệp này. Tuy nhiên, các doanh nghiệp và các cơ quan quản lý, cơ quan tư vấn, nghiên cứu... chưa có định hướng rõ ràng, nên buộc phải đứng ngoài cuộc quan sát và đưa ra các bình luận theo quan điểm riêng. Ban đầu SEV phải nhập khẩu và đưa các Vendor từ nước ngoài đến, thực hiện lắp ráp sản phẩm và hưởng lợi từ lực lượng lao động giá rẻ. Sau gần 10 năm hoạt động, SEV liên tục tăng vốn mở rộng quy mô sản xuất, đồng nghĩa với nhu cầu cung cấp linh, phụ kiện tăng theo. Các Vendor cho SEV đồng thời là thành viên của tập đoàn Samsung lần lượt có mặt (Samsung Display, Samsung SDI,...) và tăng dần quy mô. Một số các Vendor khác từ Trung quốc, Đài Loan, Nhật bản, Malaysia...đã đầu tư và tham gia vào chuỗi các nhà cung cấp này. Tuy nhiên, các doanh nghiệp FDI nói trên vẫn chưa đáp ứng đủ yêu cầu của Samsung. Do đó phần lớn linh kiện, phụ tùng vẫn phải nhập khẩu từ Trung Quốc.

Cơ hội đối với doanh nghiệp Việt: Để tận dụng tốt cơ hội có được từ hiệp định thương mại tự do xuyên Thái Bình Dương (TPP) được coi là đối trọng với Trung Quốc, Samsung sẽ phải tích cực hơn trong việc thay thế các nhà cung cấp Trung Quốc. Trong đó, ưu tiên sử dụng các doanh nghiệp Việt Nam và những doanh nghiệp đến từ những nước tham gia TPP. Tuy nhiên, để trở thành nhà cung cấp chính thức của Samsung, những doanh nghiệp hỗ trợ phải trải qua quy trình đánh giá khá nghiêm ngặt, với hàng trăm điểm chi tiết của 8 tiêu chuẩn cơ bản. 

Thách thức của doanh nghiệp Việt: Nhìn lại các doanh nghiệp Việt (doanh nghiệp nhỏ và vừa), là nhóm doanh nghiệp có nhiều cơ hội trở thành nhà cung cấp thì hầu hết được khởi nghiệp từ kinh tế thoát "nông". Phần lớn các doanh nghiệp này tăng trưởng theo công thức chung là tích lũy vốn từ đất đai, tài nguyên, hoặc khe hở của cơ chế, chính sách thương mại, thuế... Rất ít doanh nghiệp được hình thành và phát triển được từ ý tưởng sáng tạo, phát minh, hoặc phát triển công nghệ mới. Phương pháp tổ chức sản xuất, kinh doanh và quản lý mang nặng tính tự phát hoặc theo tập quán. Đối với nhóm các doanh nghiệp lớn với xuất phát điểm là các doanh nghiệp nhà nước thì chịu ảnh hưởng bởi tính bao cấp nên thiếu sự năng động và chậm thích ứng với thị trường.

Do yêu cầu của kinh tế thị trường, yêu cầu của hội nhập quốc tế, bắt buộc doanh nghiệp Việt muốn tồn tại và phát triển phải tự cải tiến mình để nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng hội nhập. Tự cải tiến, làm mới doanh nghiệp là một quy luật phát triển trong nền kinh tế thị trường và phải được thực hiện thường xuyên. Muốn vậy, việc cải tiến doanh nghiệp phải được đầu tư và thực hiện theo những quy trình cơ bản từ các công tác quản trị như: xây dựng cấu trúc doanh nghiệp, lập chiến lược phát triển, đề ra kế hoạch sản xuất và kinh doanh đến việc quản lý, triển khai các công tác cụ thể trong sản xuất và kinh doanh.

2/ Những ai tham gia vào hoạt động cải tiến?

Cải tiến diễn ra ở doanh nghiệp đều nhằm mục tiêu tăng trưởng, tiết kiệm và tăng cường hiệu quả. Do đó, ý tưởng cải tiến phải xuất phát từ các nhà đầu tư (cổ đông), giám đốc điều hành, các quản lý cấp cao kết hợp với những đề xuất cải thiện điều kiện làm việc, phúc lợi của người lao động, kiến nghị của đơn vị tư vấn, hoặc yêu cầu của khách hàng... Doanh nghiệp cần có tổ chức chuyên hoặc bán chuyên tổng hợp được các yêu cầu đó, phân tích, đánh giá và tham mưu cho lãnh đạo công ty đưa ra quyết định. Cải tiến doanh nghiệp thành công hay không trước hết là nhờ sự quyết tâm của chủ doanh nghiệp, sự hiến kế và làm việc tận tâm của người cộng sự và người lao động. Doanh nghiệp cũng cần có những chính sách cụ thể về vấn đề này như đặt mục tiêu, phân bổ tài chính, khuyến khích đối với lực lượng trực tiếp tham gia cải tiến.... Trong đó, người đứng đầu doanh nghiệp phải là người trực tiếp chỉ huy hoạt động cải tiến cũng như vận hành doanh nghiệp sau cải tiến.

3/ Đối tượng cải tiến?

Doanh nghiệp là một tổ chức kinh tế có cấu tạo như sau:

-    Về bộ máy tổ chức bao gồm: lãnh đạo và các bộ phận hành chính giúp công tác điều hành, quan hệ khách hàng, quản lý cung ứng, tổ chức sản xuất kinh doanh...

-    Hệ thống có sở hạ tầng gồm: các nhà xưởng, cơ sở kết cấu hạ tầng, công trình phụ trợ, thiết bị, công nghệ…

-    Mạng lưới cộng tác gồm: các đại lý, nhà phân phối, cung cấp dịch vụ, thu mua nguyên vật liệu...

-    Những doanh nghiệp lớn do tính chất chuyên môn hoá cao, hoặc hoạt động đa ngành có thể có các đơn vị trực thuộc...

Như vậy, trước tiên cần xác định được đối tượng để cải tiến. Dựa trên những phân tích dữ liệu sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp có thể tìm ra những điểm trọng yếu trong các công tác quản trị doanh nghiệp và quản lý sản xuất kinh doanh để cải tiến. Những công tác này là “nút thắt” có ảnh hưởng chủ yếu đối với sự phát triển của doanh nghiệp. Những điểm trọng yếu đó có thể là những công tác trực tiếp hoặc gián tiếp trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Ví dụ: đối với doanh nghiệp mới thành lập là việc kiện toàn bộ máy nhân sự để nhanh chóng đi vào hoạt động, nhưng đối với doanh nghiệp đang hoạt động là công tác quản lý sản xuất. Ngay trong công tác quản lý sản xuất cũng có những tác vụ trọng yếu. Có thể thấy, tại từng giai đoạn phát triển nhất định của doanh nghiệp, các “nút thắt” có thể xuất hiện ở những công tác hoặc tác vụ khác nhau. Việc phát hiện ra những nút thắt này và tập trung nguồn lực để tháo gỡ là yêu cầu tiên quyết trong công tác quản trị hoạt động cải tiến. Hoạt động cải tiến là liên tục, do vậy việc duy trì công tác quản trị sau cải tiến là yêu cầu bắt buộc để liên tục rà soát và phát hiện những nút thắt mới phát sinh.

5/ Cải tiến doanh nghiệp như thế nào?

Tùy theo tình hình của từng doanh nghiệp, việc cải tiến có thể áp dụng ở một hoặc toàn bộ các đối tượng: Bộ máy tổ chức, cơ sở hạ tầng, hệ thống cộng tác hoặc các đơn vị thành viên trực thuộc. Dựa vào việc phân tích, xác định được đối tượng, doanh nghiệp có thể để ra được kế hoạch và phương pháp cải tiến.

-    Đối với bộ máy tổ chức: cải tiến về cơ cấu tổ chức; đào tạo nhân lực…

-    Đối với cơ sở hạ tầng: Cải tạo, bố trí nhà xưởng; sắp xếp dây chuyền; cải tiến, bảo dưỡng, bảo trì trang thiết bị; ứng dụng công nghệ mới….

-    Đối với hệ thống cộng tác: Quản lý cơ sở dữ liệu mạng lưới các nhà cung cấp/đại lý, đề ra tiêu chuẩn cho các nhà cung cấp/đại lý.

-    Đối với các công ty con, doanh nghiệp trực thuộc: lựa chọn doanh nghiệp trọng yếu trong hệ thống, xác định mục tiêu cải tiến cụ thể của doanh nghiệp đó.

Những nội dung trên thiết nghĩ rất bổ ích và cần thiết được biên soạn, bổ sung cho giáo trình tập huấn công tác khuyến công, phổ biến và bồi dưỡng cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ./.

Vũ Quý - Phòng Quản lý Công nghiệp - Sở Công Thương Bắc Ninh